Pope Leo XIV cun biaknak lam fehdan kum thu ruat in, mipi pawl hnen ah zarhpini cu biaknak kum fehdan ih “hramthawnak le a muril” a si tin a sim. Zumtupawl khal Khrih le a kawhhran karlak ih pehtlaihawknak ah pumkhat sinak hmuhthei ding in Missa raithawinak ah hlunghlai ten tel ding in a sawm.

Pope Leo cun St Peter biakinn pi ih a ratu mipi pawl hnenah, Sacrosanctum Concilium ti mi cauk sung ih a tlang pi pa ngah nak thu a sim.

Pope Leo in, zumtupawl ih biaknak lam puai kan rak tuah mi Biaknak lam fehdan kum (liturgical Year) tin kawh mi cu, Pathian ih salpa Abbot Prosper Gueranger(1805-18750) ih a rak tuan mi a si, tuah cun himi tongfang cu hmuntin ah hman a rak si.

Himi thawn pehpar in, Pope Pius XII cun Biaknak lam fehdan kum ti mi cu a luancia mi caan ih thilcang mi pawl kha nunnak nei lo an si ti silo in, kawhhran sung ah Khrih rundamnak thuthuk kha khumkhua in a um ti mi kha a lang ter a si. Curuang ah Khrih ih rundamnak hnatuan kha thuanthu ah a thar in a um ti theithiam a tul tin Pope Leo in a ti. Hi tivek in Biaknak lam fehdan (Liturgical Year) vek in a mah caan te ih kan tuah mipuai pawl in, Kawhhran kha Bawipa ih rundamnak ah in kop ter ih, a thluasuah co ding in lam in on sak a si. Cun “kan mah hrang ah thihnak tuar in a thosal tu Jesuh Khrih thawn tong aw thei ding, ti mi kha Kawhhran in thupi bik ah a ret mi a si ih, Missa raithawinak puai cu ziang hmuahhmuah kan tuah mi lak ah a thupi bik a si tin a sim.

Pope Leo cun zarhpini cu Pathian ih Ni a si. Sunday ti mi ih a sullam cu “Nii ih ni” ti nak a si. Curuang ah Khrih cu mi hmuahhmuah tleunak pe tu (dingnak ih ni) tak tak a si tin a sim.

ZarhpiNi- zarhtin te tuah mi Thosal puai

Pope Leo in Zarhpi ni cu Bawipai ni, Kawhhran ih ni, minung ih ni, netnak ah “ni hmuahhmuah lak ih a sunglawi bik mi ni” tin Pope Saint John Paul II ih a rak sim mi a vun sim.

“Zarpini cu zarhkel tuah mi thosal puai a si ruang ah” Khrih ih thawhsalnak kha a tu rori caan khal ah a lang ti mi le Bawipai’ ratsalnak ding khal a khihhmuh a si tin a sim. Zarhpini thianghlim ter ding ah “Missa raithawinak tuah hi” a thu pibik a si tiah ah a sim fiang.  Ziagruangah ti le cu ti vek ih biaknak kan tuah mi cun, “Pathian ih tongkam ngai le  hmunkhat te pumkhawmnak thawng in , (Christian pawlkom cun Bawipa thawn an komawk nak kha a lang ter ih, Khrih ih ta an si zia le Kawhhran par ih an rinumnak  khal a lang ter a si,” tin a ti.

Hitivek ih pumkhawmnak cu oline ihsin le menmen ih tonkhawmawknak ah hman ding men a si lo tin ralrinnak a pek. Khrih ih thawhsalnak ihsin kan ngah mi “ a nung mi ruahsannak” kan hmuh thei nak ding hrangah Pathian hnenah lungawi thu sim ding le thagthat ding in a ra khawm tu u le nau pawl in hlunghlai zet ih  tel  pi nak  ihsin hi biaknak cu a fam kim ter a si.

Curuangah ZarhpiNi ah colhnak caan a ngah lo tu pawl khal Missa raithawinak ah tel thei ding in “a cangtheitawk” in tikcu caan hawl thiam ding in a sawm.

Biaknak lam fehdan kum

Pope Leo cun hi mi thuhla pawl simfiang nak a nei. Zarhtin tuah mi thosal puai cu kumzabi  pa hnihnak ihsin an tuah ih cuisin kumtin ten thosal puai pi khal an run tuah. Cuihnu ah Thosal puai tuahnak ih a tel mi (Lent) ulhnak can le Penticost puai ni pawl tla an run tuah.

Cui sin, Pathian ih minungcannak la in a suahnak Khrismas puai le Nu Mary puai, a dang mithianghlim puai pawl an run tuah.

Netabik ah, Pope Leo in hi (liturgical year) biaknak lam fehdan kum cun rundamnak thuanthu kha a thiang mi biaknak lam thawn pehpar mi sacrament ihsin a lang ter ih, zumtu pawl khal rundamtu Jesuh suahnak ih sin, harsat a tuarnak, a thawhsal nak, cun thawmhuham thawn a rung tum salding timi ruahsannak lamzin ah in hruai a si tin a ti.  

Khristian pawlkhal Khrih ih thuthuk ah fekte ih tel thei ding in in bawm. Hi biaknak lam hmandan kum cun “thlaraulam hnatuannak hrang ah lamhruainak le a thupi zet mi hmunram” a si tin netabik ah Pope in a si.

Hi thuthang cu Vatican news sung ihsin kan lak mi a si.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *