Pope Leo XIV in “Communication (theih ter awknak lole Pehtlaihawknak) cu thudik le sinak kha upat” a tul tiah sim. (May 17, 2026)

Pawlpi in a vei 60 nak World Day of Social Communications a tuahnak ah Pope Leo XIV in Catholic zumtu pawl hnen technological ti mi ti daan thiamnak lam thawi pehpar in thansonak pawl kha minung ih thudik le sinak hrangah hmang dingah a rak forhfial.

Catholic Pawlpi in May 17 ni Zarhpi ni cu Leitlun huap a vei 60 nak World Day of Social Communications ni mangin a rak hmang.

Regina Caeli thlacamnak ih a simnakah Pope Leo XIV in World Day of Social Communications kha mangin minungih thudik le sinak kha a upar mi pehtlaihnak biakawknak pawl kha mi zate in khaisang dingah a rak forh fial.

Pope Leo XIV in a luancia kum malte sungah pehtlaihawknak thiamnak pawl a thanso tuk thu kha a sim ih technological lam ih tidaan thar pawl kha minung hrang thatnak tumtah in hmang dingah a rak forh fial.

Minung pawl ih a dik mi thu le sinak kha a upat mi pehtlaihnak ti daan khaisang dingah mitin in zuam dingah ka forhfial duh. Technological lam thansonak tin khal ah cui tumtahnak lamah tumtah a tul” tiah Pope Leo XIV in a rak sim.

Pope Leo XIV ih 60th World Day of Social Communications hrangih sim mi

“Minung ih au aw le Hmai kha him te in fingkhawi nak”

Duhdawt mi ulenau pawl kan hmai le kan aw cu minung pakhat ciar ih a lamdang hleice mi theihthiamnak hminsinnak pawl an asi. Cu mi cu minung pakhat ih a bangaw lo mi hminsinnak kha a lang ter ih midang pawl thawn pehtlaih awk tikah a thupi zet mi a then pawl an si.

Hlan mi fim pawl khal in hi mi kha tha zet in an rak thei thiam. Hlan Greeks miphun pawl cu “minung” kha an langternak ah “hmai” (pro’sopon) ti mi ttongfangkha an rak hmang theu. Hi mi ttongfang cu mi pakhat ih hmuhtheinak ih umnak , a hmai ih dinnak le pehtlaihawk nak neinak kha a langter.

Cuihlei ah Latin ttongah “person” (per-sonare) ti mi ttongfang cu “aw suahnak” ti mi a san an rak nei. Cu mi cu ziangziang aw khal si lo in minung pakhat ih a lamdang hleice mi aw kha a ti duhsan mi asi.

Hmai le aw pawl cu a thianghlim mi an si. Kanmah pawl cu a mai hmuihmel thawn bangaw dingin sersiamtu Pathian in kan hnen ih a sim mi ttong thawn a nunnak liam ih in khawh lai caan ah hi pawl hi in pek a si.

A ttongkam cu Prophet pawl ih aw ihsin BC kum tampi tluanah a khawk ih a thang hnuah a tik cu a kim tikah minung sinak a rak la. Kan ni pawl khal Pathian ih ttongkam kha kan thei ih kan hmu ciar. (1 Jn 1:1-3) ziangah tile Pathian cu a mah le amah kha kan hnenih alang terawknak ah Pathian ih fapa Jesuh ih aw le a hmai thawn a langter thu a rak sim.

Sersiamnak a thawhlai in Pathian cu minung mipa le nunau kha a mah thawn pehtlaih aw thei mi sidingah a rak duh. Gregory of Nyssa ih a rak sim vekin Pathian cu Kan mai hmai pawl parah a mai Pathian thawn pehpar mi duhdawtnak thlam kha a rak langter. Curuangah kan mah pawl cu a duhdawtnak thawngin kan mai milai sinak nunram ah tamzet in kan nun theinak a si.

Curuangah minungih Hmai le Aw kha kilkhawinak cu Pathian ih duhdawtnak ih a siat thei lo mi hminsinnak kha kilkhawinak khal a si. kan mah pawl cu a hlankhan ih ngamhnget cia mi biochemical formulas pawl thawi komkhawm mi runnung phun pakhat lawng kan si lo. Kan mah pakhat ciarah a aiawh thei lo mi zuam a thei lo mi khawhnak pakhat kan nei ih cu mi cu kan mah pakhat ciar ih hmuhtonnak in a hungcang ih midang pawl thawn pehtlaihawk nak in a lang a si.

Kan mah cu a cui kilhim ding mi tuanvo kha kan tuahsuak thei lo le technology thiamnak cu minung nunphung ih hrampi pawl ah nasa tuk in a thleng ter ding asi.

“Minung ih Aw le Hmai cu bangaw dingin tuahsernak, fimthiamnak le theinak, ralring zet ih tuanvo laknak, zawnruahnak le thianrual tha sinak ih duhdawtnak pawl kha a lang thei mi tidaan pawl a hleice in Artificial Intelligence cu thuthang ih thu nepnawi par lawngah si lo in minung pehtlaihnak ih a thukbiknak a si mi pehtlaihawknak kha a siatsuah thei a si” tiah a rak sim.

Curuangah a thupi bik ih sawmnak cu technology lam thawn pehpar mi silo in minung thawn pehpar mi anthropological ih sawmnak kha a si. Hmai le Aw pawl kilhimnak cu kan sim a sile kan mah le kan mah kha humhimnak bik asi. Digital fimthiamnak le Artificial Intelligence ih pek mi thilti theinak ah ralthatnak, thubawhcatnak le thleidangthiam theinak pawl ih hman thiamnak cu buainak, khat le khat karlak ih hnaihnoknak pawl le tihnungza pawl kha mitsing ih zoh mennak pawl kha a ti duhsan mi a silo. Hi mi thuthang cu Vatican thuthangin kan ngan mi asi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *