Thuthangtha Simtu – Rev. Fr. David Kap Cin Mang
Tumkau Zarh, Thianghlim tlawngkai Nili Ni
April 2, 2026
RVA ihsin thuthangtha a rak ngaitu nan zate’n kan Bawipai’ pekmi hnangam daihnak in lo zel cio hram seh tiah thlaza cam in cibai ka run lo buk hrih hai a si.
Tuini cun Bawipa Zanriah a rak thok ni, Thianghlim Tlawngkai Nili kan thleng thlang ih zanlam ah Missa raithawinak tuah in Easter Triduum timi kan Bawipai’ harsat tuarnak, a thihnak le a thawhsalnak pawl thuk zet in ruat tahrat ih puai hmangthok ding kan si. Himi Easter Triduum kan timi a sunglawi zet mi Nithum sungih caan thianghlim kan hmanmi Liturgy ih kan tel famkim lo ahcun kan Thosal Puai hmanmi a famkim lo ti theih a si. Ziangahtile a liturgy hi a zate’n a peh-ih kan hman mi a si.
Cule, tuini zanlam kan caan hman nak ahhin thuthuk 3 hngilhlonak kan tuah mi a um: cumi cu kan Bawipa Jesu Khrih in a Dungthluntu 12 pawl ih ke a rak kholhsaknak, Bawipa Thisa Sacrament a rak thoknak le cuih Sacrament tuah thei dingah Siangbawi cannak Ordination a rak peknak thuthuk pawl an si.
Tui tum ah himi thuthuk 3 thuhla a thar in ruatsal dingah hlawmawk ka duh mi a si.
Cathianghlim kan siar ding mi pawl: Ex 12:1-8, 11-14; Ps 116:12-13, 15-18; 1Cor 11:23-26; Jn 13:1-15
Himi kan siar mi Cathianghlim pawl hi pehtlaihawknak nei zet mi le a kaikuah aw thluh mi an si. A veikhatnak ih kan siarmi sungah tufa thisen thawngin Israel mi pawl ih luatnak a hmuhnak thuhla kan thei. Cule a veihnihnak ih kan siarmi Paul ih cakuat sungah sangreu kan ei mi le sabit ti kan in mi hi Bawipai’ Thi le Sa taktak a si ih himi kan ei le kan in tinte’n Bawipai’ ratsal hlan tiang a thihnak kan phuang tinak a si thu kan thei. (Himi ruangah Puithiam in Jesu Khrih ih tongkam thawngin Bawipa Thisa a sersiam theh vete’n “Himi cu zumnak thuthuk a si” a vun ti ih mipi in, ‘Na thihnak thu kan than ih, maw Bawipa, na ratsal hlan tiang na thawhsalnak thu cu mi hmai ah kan phuang a si’ tiih kan ti ngamnak a si). Curuangah himi thawinak kan tuah mi hi thuthangtha phuannak hmuahhmuah lakih a sunglawi bik mi a si kan ti tla le a sual lo hrimhrim a si.
Cun, Saam siarnak sungah Saam ngantu in rundamnak khuat-hai thlir in Pathian hnenih lungawi thu a sim ding thu kan thei. Kawhhranpi ih theihthiam daan ahcun Saam ngantu in rundamnak khuat-hai (in ding thawinak) a timi hin Bawipa Thisa Sacrament timi Missa Raithawinak a khihhmuh a si. Curuangah himi Sacrament cu Eucharist ti’n khal a ko ih a sullam cu Lungawi-thawinak ti a si.
Cule, himi thawinak tuah thei dingah Jesu Khrih in ordination a rak pek mi hi mipa lawnglawng an si. A dungthluntu pawl lakah rinsan tlak nunau tampi an rak tel ko nan, hi thawinak pehzom tu ding ahcun mipa lawng a rak hril mi hi tuih santhar minung pawl hrang ahcun a mangbang thlak ngaingai a si.
Tuih san ahcun feminism timi luar tukih nunau cawisan duhnak a karh vivo tikah nunau ordination pek ding tiangih aupi tu tla tam zet an rak um nan, Kawhhranpi cun tuini tiang a pe hrih cuang lo. Pope St. John Paul cun, cuti ih nunau ordination pek ding an rak ngen tikah, ‘Nu Kawhhranpi in nunau ordination pek theinak thu a nei lo’ ti’n a rak let dah hngehnge.
Tuini a veikhatnak ih kan siarmi sungah Pathian in Israel mi pawl luatnak dingih tilva a rak thah ter mi khal kum 1 ti a pa rori a rak dilnak kan thei. Cuti vek thiamthiam in leitlun mi pawl sualnak ihsin luatnak pe dingah thisen nei mi minung sinak Pathian in a run lak tikah Fapa dinhmun in si a rung tum kha. Curuangah Fapa Jesu Khrih ih thawinak pehzom tu ding khalah mipa lawng a rak hril mi hi Amah Pathian ih thil tuah daan a si.
Himi ruangih kan buai rero duh pang a si khalle, Benjamin Sum ih hla sak mi sungah, ‘Van ah Pathian thawn kan ton tikah hi thu pawl ka sim ding’ a ti vekin kannih khal Amah Pathian hnen kan thlen tikah kan sut cio men pei cu. A tuih dinhmun ahcun Nu Kawhhranpi cun nunau ordination pek theinak thu a nei lo timi hi zumnak thawn pom niakno ko hrih uh si.
Cule thildang pakhat Kawhhran dang unau pawl ih in buaipi zet mi cu Catholic Kawhhranpi in Puithiam pawl nupi neih a khamnak thu hi a si. Tuini Bawipa Zanriah an ei hlan ah Jesu Khrih in a Dungthluntu 12 pawl ih ke a kholhsak tikah midang rian tu ding an sinak hleice takih a langter duh mi a si thu kan thei cio ko.
Puithiam pawl hi Bawipa Thisa thawinak tuah tu men lawng si loin, midang rian tu ding hrimhrim ih ordination pek mi an si. Curuangah innsang an vun neih cun zalen zet ih mikip rian ding hi a ol lo timi Kawhhranpi in nuam tete’n a run fiang ruangah hiti ih siikan a rak tuahnak khal a si.
A si; a dik ko. Kawhhranpi in Puithiam pawl nupi thit a rak kham hi AD kum zabi 4 hnu lawngin a rak si. Asinan, innsang nei phah ih mipi rian le innsang nei loih mipi rian ih danglamnak a rak hmuhfiang tuk ruangah hiti ih siikan a run hman ta nak a si.
Bible sung kan zoh khal asile, Mt 19:12 sungah Vancung uknak hrang pumpek duh ruangah nupi nei lo ih um ih thathnemnak le thupitnak fiang zet in kan hmu thei. Cule 1Kor 7 sung khalah himi thu thawn pehpar in Paul ih simmi kan hmu thei.
Kawhhranpi ih duhnak ahcun, Puithiam pawl in innsang seherh tul lo te’n zalen zet in Pathian hna tuan thei hai seh ti hi a si. Innsang nei lo khal sehla maih hlawknak lawng ruat ih Puithiam sinak kan cohlan a si pang ahcun poi a khoih zet thotho a si. Curuangah Puithiam pawl in innsang nei loih kan umnak ih thupitnak le hmual neihnak hi kan nun rori ih kan lang ter thei ding hi a thupi tuk; cuti a si lo ahcun vancung uknak kan karh ter thei lo ding.
Puithiam cannak cu riantu sinak a si.
Tuini Thianghlim Tlawngkai Nili cu kumkhua nunnak hrangih kan ei kan in dingmi Bawipa Thisa thawinak in tuahsak tu Puithiam pawl sunloih ni a si vekin an sinak vekih riantu ttha an si thei ringring nak dingah an hrang thlacam ding tla mang cio uh si!
